定義域・値域・始域・終域の定義と対応の定義域・値域の性質

定義域・値域・始域・終域の定義と対応の定義域・値域の性質

定義域・値域・始域・終域の定義
写像\(f:X\rightarrow Y\)があるとする。

(1)始域

\(X\)を\(f\)の始域または域(domain)といい、\(\dom\left(f\right)\)で表す。

(2)終域

\(Y\)を\(f\)の終域または余域(codomain)といい、\(\cod\left(f\right)\)で表す。

(3)定義域

ある\(y\in Y\)が存在するような\(x\in X\)全体からなる集合を\(f\)の定義域といい、\(\Def\left(f\right)\)で表す。
すなわち\(\Def\left(f\right)=\left\{ x\in X;\exists y\in Y,f\left(x\right)=y\right\} \)である。
これは始域の部分集合\(\Def\left(f\right)\subseteq X\)となる。
また、逆像を使うと\(\Def\left(f\right)=\left\{ x\in X;\exists y\in Y,f\left(x\right)=y\right\} =f^{\bullet}\left(Y\right)\)となる。
普通の写像は全域写像であり始域と定義域が等しいので\(\dom\left(f\right)=\Def\left(f\right)\)となる。

(4)値域

ある\(x\in X\)が存在するような\(y\in Y\)全体からなる集合を\(f\)の値域といい、\(\ran\left(f\right)\)で表す。
すなわち\(\ran\left(f\right)=\left\{ y\in Y;\exists x\in X,y=f\left(x\right)\right\} \)である。
これは終域の部分集合\(\ran\left(f\right)\subseteq Y\)となる。
また、値域は像を使うと\(f\left(X\right)=\left\{ f\left(x\right)\in Y;x\in X\right\} \)となり、定義域を使うと\(f\left(\Def\left(f\right)\right)=\left\{ f\left(x\right)\in Y;x\in\Def\left(f\right)\right\} \)となる。
値域と終域が等しい\(\cod\left(f\right)=\ran\left(f\right)\)ときに\(f\)は全射となる。

対応の定義域・値域の性質
対応\(f:X\rightarrow Y\)のグラフを\(G\left(f\right)\)として、逆対応\(f^{\bullet}:Y\rightarrow X\)のグラフを\(G\left(f^{\bullet}\right)\)とすると定義域と値域は次のようになる。

(5)

\[ \dom\left(f\right)=\left\{ x;\exists y\in Y,\left(x,y\right)\in G\left(f\right)\right\} \]

(6)

\[ \ran\left(f\right)=\left\{ y;\exists x\in X,\left(x,y\right)\in G\left(f\right)\right\} \]

(7)

\[ \dom\left(f\right)=\ran\left(f^{\bullet}\right) \]

(8)

\[ \ran\left(f\right)=\dom\left(f^{\bullet}\right) \]

(9)

対応の定義域は\(f\left(x\right)\ne\emptyset\)となる\(x\)全体の集合となる。

(10)

対応の値域は\(f^{\bullet}\left(y\right)\ne\emptyset\)となる\(y\)全体の集合となる。
写像\(f:\left\{ x_{1},x_{2}\right\} \rightarrow\left\{ y_{1},y_{2}\right\} \)を\(f\left(x_{1}\right)=y_{1},f\left(x_{2}\right)=y_{1}\)とする。
このとき、始域は\(\dom\left(f\right)=\left\{ x_{1},x_{2}\right\} \)、終域は\(\cod\left(f\right)=\left\{ y_{1},y_{2}\right\} \)、定義域は\(\Def\left(f\right)=\left\{ x_{1},x_{2}\right\} \)、値域は\(\ran\left(f\right)=\left\{ y_{1}\right\} \)となる。

(5)

\(f\)の定義域はある\(y\in Y\)が存在するような\(\left(x,y\right)\in G\)の\(x\)なので、\(\dom\left(f\right)=\left\{ x;\exists y\in Y,\left(x,y\right)\in G\left(f\right)\right\} \)となる。

(6)

\(f\)の値域はある\(x\in X\)が存在するような\(\left(x,y\right)\in G\)の\(y\)なので、\(\ran\left(f\right)=\left\{ y;\exists x\in X,\left(x,y\right)\in G\left(f\right)\right\} \)となる。

(7)

\begin{align*} \dom\left(f\right) & =\left\{ x;\exists y\in Y,\left(x,y\right)\in G\left(f\right)\right\} \\ & =\left\{ x;\exists y\in Y,\left(y,x\right)\in G\left(f^{\bullet}\right)\right\} \\ & =\ran\left(f^{\bullet}\right) \end{align*}

(8)

\begin{align*} \ran\left(f\right) & =\left\{ y;\exists x\in X,\left(x,y\right)\in G\left(f\right)\right\} \\ & =\left\{ y;\exists x\in X,\left(y,x\right)\in G\left(f^{\bullet}\right)\right\} \\ & =\dom\left(f^{\bullet}\right) \end{align*}

(9)

\begin{align*} \dom\left(f\right) & =\left\{ x;\exists y\in Y,\left(x,y\right)\in G\left(f\right)\right\} \\ & =\left\{ x;\exists y\in Y,y\in f\left(x\right)\right\} \\ & =\left\{ x;f\left(x\right)\ne\emptyset\right\} \end{align*} となるので成り立つ。

(10)

\begin{align*} \ran\left(f\right) & =\left\{ y;\exists x\in X,\left(x,y\right)\in G\left(f\right)\right\} \\ & =\left\{ y;\exists x\in X,\left(y,x\right)\in G\left(f^{\bullet}\right)\right\} \\ & =\left\{ y;\exists x\in X,x\in f^{\bullet}\left(y\right)\right\} \\ & =\left\{ y;f^{\bullet}\left(y\right)\ne\emptyset\right\} \end{align*} となるので成り立つ。
スポンサー募集!

ページ情報
タイトル
定義域・値域・始域・終域の定義と対応の定義域・値域の性質
URL
https://www.nomuramath.com/vuqeabax/
SNSボタン