集合列と像・逆像の極限と存在性
写像\(f:X\rightarrow Y,x\mapsto f\left(x\right)\)と集合列\(\left(A_{n}\right)_{n\in\mathbb{N}}\subseteq2^{X}\)があるとする。
写像\(f:X\rightarrow Y,x\mapsto f\left(x\right)\)と集合列\(\left(A_{n}\right)_{n\in\mathbb{N}}\subseteq2^{X}\)があるとする。
(1)
極限\(\lim_{n\rightarrow\infty}A_{n}\)が存在しても像の極限\(\lim_{n\rightarrow\infty}f\left(A_{n}\right)\)が存在するとは限らない。(2)
像の極限\(\lim_{n\rightarrow\infty}f\left(A_{n}\right)\)が存在しても極限\(\lim_{n\rightarrow\infty}A_{n}\)が存在するとは限らない。(3)
極限\(\lim_{n\rightarrow\infty}A_{n}\)が存在するならば、逆像の極限\(\lim_{n\rightarrow\infty}f^{\bullet}\left(A_{n}\right)\)も存在する。(4)
逆像の極限\(\lim_{n\rightarrow\infty}f^{\bullet}\left(A_{n}\right)\)が存在しても、極限\(\lim_{n\rightarrow\infty}A_{n}\)が存在するとは限らない。(1)
反例で示す。\(\sgn\left(x\right)\)を符号関数とする。
写像を\(f:\mathbb{R}\rightarrow\mathbb{R},x\mapsto\sgn\left(x\right)\)として、集合を\(A_{n}=\left\{ \left(-1\right)^{n}n\right\} \)とする。
このとき、
\begin{align*} \liminf_{n\rightarrow\infty}A_{n} & =\bigcup_{n=1}^{\infty}\bigcap_{k=n}^{\infty}\left\{ \left(-1\right)^{k}k\right\} \\ & =\bigcup_{n=1}^{\infty}\emptyset\\ & =\emptyset \end{align*} \begin{align*} \limsup_{n\rightarrow\infty}A_{n} & =\bigcap_{n=1}^{\infty}\bigcup_{k=n}^{\infty}\left\{ \left(-1\right)^{k}k\right\} \\ & =\bigcap_{n=1}^{\infty}\left\{ \left(-1\right)^{k}k;k\in\left\{ n,n+1,\cdots\right\} \right\} \\ & =\emptyset \end{align*} となるので、\(\lim_{n\rightarrow\infty}A_{n}=\emptyset=\liminf_{n\rightarrow\infty}A_{n}=\limsup_{n\rightarrow\infty}A_{n}\)となり、極限\(\lim_{n\rightarrow\infty}A_{n}\)は存在する。
しかし、
\begin{align*} \liminf_{n\rightarrow\infty}f\left(A_{n}\right) & =\bigcup_{n=1}^{\infty}\bigcap_{k=n}^{\infty}f\left(\left\{ \left(-1\right)^{k}k\right\} \right)\\ & =\bigcup_{n=1}^{\infty}\bigcap_{k=n}^{\infty}\sgn\left(\left\{ \left(-1\right)^{k}k\right\} \right)\\ & =\bigcup_{n=1}^{\infty}\emptyset\\ & =\emptyset \end{align*} \begin{align*} \limsup_{n\rightarrow\infty}f\left(A_{n}\right) & =\bigcap_{n=1}^{\infty}\bigcup_{k=n}^{\infty}f\left(\left\{ \left(-1\right)^{k}k\right\} \right)\\ & =\bigcap_{n=1}^{\infty}\bigcup_{k=n}^{\infty}\sgn\left(\left\{ \left(-1\right)^{k}k\right\} \right)\\ & =\bigcap_{n=1}^{\infty}\left\{ -1,1\right\} \\ & =\left\{ -1,1\right\} \end{align*} となり、\(\liminf_{n\rightarrow\infty}f\left(A_{n}\right)=\emptyset\ne\left\{ -1,1\right\} =\limsup_{n\rightarrow\infty}f\left(A_{n}\right)\)となるので、像の極限\(\lim_{n\rightarrow\infty}f\left(A_{n}\right)\)は存在しない。
従って題意は成り立つ。
(2)
反例で示す。写像を\(f:\mathbb{N}\rightarrow\mathbb{N},n\mapsto1\)として、集合を\(A_{n}=\left\{ f\left(n\right)\right\} =\left\{ \left(-1\right)^{n}\right\} \)とする。
このとき、
\begin{align*} \liminf_{n\rightarrow\infty}f\left(A_{n}\right) & =\bigcup_{n=1}^{\infty}\bigcap_{k=n}^{\infty}f\left(\left\{ \left(-1\right)^{k}\right\} \right)\\ & =\bigcup_{n=1}^{\infty}\bigcap_{k=n}^{\infty}\left\{ 1\right\} \\ & =\left\{ 1\right\} \end{align*} \begin{align*} \limsup_{n\rightarrow\infty}f\left(A_{n}\right) & =\bigcap_{n=1}^{\infty}\bigcup_{k=n}^{\infty}f\left(\left\{ \left(-1\right)^{k}\right\} \right)\\ & =\bigcap_{n=1}^{\infty}\bigcup_{k=n}^{\infty}\left\{ 1\right\} \\ & =\left\{ 1\right\} \end{align*} となるので、\(\lim_{n\rightarrow\infty}f\left(A_{n}\right)=\left\{ 1\right\} =\liminf_{n\rightarrow\infty}f\left(A_{n}\right)=\limsup_{n\rightarrow\infty}f\left(A_{n}\right)\)となり、像の極限\(\lim_{n\rightarrow\infty}f\left(A_{n}\right)\)は存在する。
しかし、
\begin{align*} \liminf_{n\rightarrow\infty}A_{n} & =\bigcup_{n=1}^{\infty}\bigcap_{k=n}^{\infty}\left\{ \left(-1\right)^{k}\right\} \\ & =\bigcup_{n=1}^{\infty}\emptyset\\ & =\emptyset \end{align*} \begin{align*} \limsup_{n\rightarrow\infty}A_{n} & =\bigcap_{n=1}^{\infty}\bigcup_{k=n}^{\infty}\left\{ \left(-1\right)^{k}\right\} \\ & =\bigcap_{n=1}^{\infty}\left\{ -1,1\right\} \\ & =\left\{ -1,1\right\} \end{align*} となり、\(\liminf_{n\rightarrow\infty}A_{n}=\emptyset\ne\left\{ -1,1\right\} =\limsup_{n\rightarrow\infty}A_{n}\)となるので、極限\(\lim_{n\rightarrow\infty}A_{n}\)は存在しない。
従って題意は成り立つ。
(3)
条件より、\(\lim_{n\rightarrow\infty}A_{n}\)が存在するので、\(\lim_{n\rightarrow\infty}A_{n}=\liminf_{n\rightarrow\infty}A_{n}=\limsup_{n\rightarrow\infty}A_{n}\)である。これより、
\begin{align*} \liminf_{n\rightarrow\infty}f^{\bullet}\left(A_{n}\right) & =\bigcup_{n=1}^{\infty}\bigcap_{k=n}^{\infty}f^{\bullet}\left(A_{k}\right)\\ & =\bigcup_{n=1}^{\infty}f^{\bullet}\left(\bigcap_{k=n}^{\infty}A_{k}\right)\\ & =f^{\bullet}\left(\bigcup_{n=1}^{\infty}\bigcap_{k=n}^{\infty}A_{k}\right)\\ & =f^{\bullet}\left(\liminf_{n\rightarrow\infty}A_{k}\right)\\ & =f^{\bullet}\left(\lim_{n\rightarrow\infty}A_{k}\right) \end{align*} \begin{align*} \limsup_{n\rightarrow\infty}f^{\bullet}\left(A_{n}\right) & =\bigcap_{n=1}^{\infty}\bigcup_{k=n}^{\infty}f^{\bullet}\left(A_{k}\right)\\ & =\bigcap_{n=1}^{\infty}f^{\bullet}\left(\bigcup_{k=n}^{\infty}A_{k}\right)\\ & =f^{\bullet}\left(\bigcap_{n=1}^{\infty}\bigcup_{k=n}^{\infty}A_{k}\right)\\ & =f^{\bullet}\left(\limsup_{n\rightarrow\infty}A_{k}\right)\\ & =f^{\bullet}\left(\lim_{n\rightarrow\infty}A_{k}\right) \end{align*} となるので、\(\lim_{n\rightarrow\infty}f^{\bullet}\left(A_{n}\right)=f^{\bullet}\left(\lim_{n\rightarrow\infty}A_{n}\right)=\liminf_{n\rightarrow\infty}f^{\bullet}\left(A_{n}\right)=\limsup_{n\rightarrow\infty}f^{\bullet}\left(A_{n}\right)\)となる。
従って題意は成り立つ。
(4)
反例で示す。写像を\(f:\left\{ 1\right\} \rightarrow\left\{ -1,1\right\} ,x\mapsto1\)として、集合を\(A_{n}=\left\{ 1,\left(-1\right)^{n}\right\} \)とする。
このとき、
\begin{align*} \liminf_{n\rightarrow\infty}f^{\bullet}\left(A_{n}\right) & =\bigcup_{n=1}^{\infty}\bigcap_{k=n}^{\infty}f^{\bullet}\left(\left\{ 1,\left(-1\right)^{k}\right\} \right)\\ & =\bigcup_{n=1}^{\infty}f^{\bullet}\left(\bigcap_{k=n}^{\infty}\left\{ 1,\left(-1\right)^{k}\right\} \right)\\ & =f^{\bullet}\left(\bigcup_{n=1}^{\infty}\bigcap_{k=n}^{\infty}\left\{ 1,\left(-1\right)^{k}\right\} \right)\\ & =f^{\bullet}\left(\bigcup_{n=1}^{\infty}\left\{ 1\right\} \right)\\ & =f^{\bullet}\left(\left\{ 1\right\} \right)\\ & =\left\{ 1\right\} \end{align*} \begin{align*} \limsup_{n\rightarrow\infty}f^{\bullet}\left(A_{n}\right) & =\bigcap_{n=1}^{\infty}\bigcup_{k=n}^{\infty}f^{\bullet}\left(\left\{ 1,\left(-1\right)^{k}\right\} \right)\\ & =\bigcap_{n=1}^{\infty}f^{\bullet}\left(\bigcup_{k=n}^{\infty}\left\{ 1,\left(-1\right)^{k}\right\} \right)\\ & =f^{\bullet}\left(\bigcap_{n=1}^{\infty}\bigcup_{k=n}^{\infty}\left\{ 1,\left(-1\right)^{k}\right\} \right)\\ & =f^{\bullet}\left(\bigcap_{n=1}^{\infty}\left\{ -1,1\right\} \right)\\ & =f^{\bullet}\left(\left\{ -1,1\right\} \right)\\ & =\left\{ 1\right\} \end{align*} となるので、\(\lim_{n\rightarrow\infty}f^{\bullet}\left(A_{n}\right)=\left\{ 1\right\} =\liminf_{n\rightarrow\infty}f^{\bullet}\left(A_{n}\right)=\limsup_{n\rightarrow\infty}f^{\bullet}\left(A_{n}\right)\)となり、逆像の極限\(\lim_{n\rightarrow\infty}f^{\bullet}\left(A_{n}\right)\)は存在する。
しかし、
\begin{align*} \liminf_{n\rightarrow\infty}A_{n} & =\bigcup_{n=1}^{\infty}\bigcap_{k=n}^{\infty}\left\{ 1,\left(-1\right)^{k}\right\} \\ & =\bigcup_{n=1}^{\infty}\left\{ 1\right\} \\ & =\left\{ 1\right\} \end{align*} \begin{align*} \limsup_{n\rightarrow\infty}A_{n} & =\bigcap_{n=1}^{\infty}\bigcup_{k=n}^{\infty}\left\{ 1,\left(-1\right)^{k}\right\} \\ & =\bigcap_{n=1}^{\infty}\left\{ -1,1\right\} \\ & =\left\{ -1,1\right\} \end{align*} となり、\(\liminf_{n\rightarrow\infty}A_{n}=\left\{ 1\right\} \ne\left\{ -1,1\right\} =\limsup_{n\rightarrow\infty}A_{n}\)となるので、極限\(\lim_{n\rightarrow\infty}A_{n}\)は存在しない。
従って題意は成り立つ。
ページ情報
| タイトル | 集合列と像・逆像の極限と存在性 |
| URL | https://www.nomuramath.com/woplv09k/ |
| SNSボタン |
像・逆像と下極限・上極限・極限の関係
\[
\liminf_{n\rightarrow\infty}f\left(A_{n}\right)\supseteq f\left(\liminf_{n\rightarrow\infty}A_{n}\right)
\]
上極限集合の和集合と下極限集合の積集合
\[
\limsup_{n\rightarrow\infty}\left(A_{n}\cup B_{n}\right)=\limsup_{n\rightarrow\infty}A_{n}\cup\limsup_{n\rightarrow\infty}B_{n}
\]
上極限集合と下極限集合の包含関係
\[
\liminf_{n\rightarrow\infty}A_{n}\subseteq\limsup_{n\rightarrow\infty}A_{n}
\]
単調増加列・単調減少列の極限集合
\[
A_{n}\nearrow_{n\in\mathbb{N}}\Rightarrow\lim_{n\rightarrow\infty}A_{n}=\bigcup_{n\in\mathbb{N}}A_{n}
\]
