エルミート形式・2次形式
エルミート形式・2次形式
\[ f\left(\boldsymbol{x}\right)=\boldsymbol{x}^{*}A\boldsymbol{x} \] 違う表現では、
\[ f\left(x_{1},x_{2},\cdots,x_{n}\right)=\sum_{i=1}^{n}\sum_{j=1}^{n}\left(A\right)_{i,j}\overline{x_{i}}x_{j} \] をエルミート形式といい、\(f\left(\boldsymbol{x}\right)\)は実数となる。
また、標準エルミート内積を用いて
\[ f\left(\boldsymbol{x}\right)=\left\langle \boldsymbol{x},A\boldsymbol{x}\right\rangle \] とも表される。
\(\boldsymbol{x},A\)が実数のとき\(f\left(\boldsymbol{x}\right)\)を(実)2次形式という。
\[ f\left(x_{1},x_{2},\cdots,x_{n}\right)=\sum_{i=1}^{n}\sum_{j=1}^{n}c_{i,j}x_{i}x_{j} \] の係数\(c_{i,j}\)は
\[ \left(A\right)_{i,j}=\frac{1}{2}\left(c_{i,j}+c_{j,i}\right) \] とおくと、\(A\)は対称行列となり、
\begin{align*} f\left(\boldsymbol{x}\right) & =\sum_{i=1}^{n}\sum_{j=1}^{n}\left(A\right)_{i,j}x_{i}x_{j}\\ & =\boldsymbol{x}^{T}A\boldsymbol{x} \end{align*} と表される。
\begin{align*} f\left(\boldsymbol{x}\right) & =\boldsymbol{y}^{*}\diag\left(\lambda_{1},\lambda_{2},\cdots,\lambda_{n}\right)\boldsymbol{y}\\ & =\sum_{k=1}^{n}\lambda_{k}\left|y_{k}\right|^{2} \end{align*} とできる。
ここで\(\lambda_{k}\)は\(A\)の固有値である。
この表し方を標準形という。
\[ f\left(\boldsymbol{x}\right)=\sum_{k=1}^{p}z_{k}^{2}-\sum_{k=1}^{q}z_{p+k}^{2} \] とできる。
同様に最小値は\(A\)の最小固有値である。
内積は標準エルミート内積とする。
\[ \boldsymbol{x}^{*}A\boldsymbol{x}=\tr\left(A\boldsymbol{x}\boldsymbol{x}^{*}\right) \]
(1)
\(n\)個の変数\(\boldsymbol{x}=\left(x_{1},x_{2},\cdots,x_{n}\right)^{T}\)とエルミート行列\(A\)からなる2次式\[ f\left(\boldsymbol{x}\right)=\boldsymbol{x}^{*}A\boldsymbol{x} \] 違う表現では、
\[ f\left(x_{1},x_{2},\cdots,x_{n}\right)=\sum_{i=1}^{n}\sum_{j=1}^{n}\left(A\right)_{i,j}\overline{x_{i}}x_{j} \] をエルミート形式といい、\(f\left(\boldsymbol{x}\right)\)は実数となる。
また、標準エルミート内積を用いて
\[ f\left(\boldsymbol{x}\right)=\left\langle \boldsymbol{x},A\boldsymbol{x}\right\rangle \] とも表される。
\(\boldsymbol{x},A\)が実数のとき\(f\left(\boldsymbol{x}\right)\)を(実)2次形式という。
(2)
\(\boldsymbol{x}\)が実数のとき2次式\[ f\left(x_{1},x_{2},\cdots,x_{n}\right)=\sum_{i=1}^{n}\sum_{j=1}^{n}c_{i,j}x_{i}x_{j} \] の係数\(c_{i,j}\)は
\[ \left(A\right)_{i,j}=\frac{1}{2}\left(c_{i,j}+c_{j,i}\right) \] とおくと、\(A\)は対称行列となり、
\begin{align*} f\left(\boldsymbol{x}\right) & =\sum_{i=1}^{n}\sum_{j=1}^{n}\left(A\right)_{i,j}x_{i}x_{j}\\ & =\boldsymbol{x}^{T}A\boldsymbol{x} \end{align*} と表される。
(3)
エルミート形式は、あるユニタリ変換\(\boldsymbol{y}=U^{*}\boldsymbol{x}\)により、\begin{align*} f\left(\boldsymbol{x}\right) & =\boldsymbol{y}^{*}\diag\left(\lambda_{1},\lambda_{2},\cdots,\lambda_{n}\right)\boldsymbol{y}\\ & =\sum_{k=1}^{n}\lambda_{k}\left|y_{k}\right|^{2} \end{align*} とできる。
ここで\(\lambda_{k}\)は\(A\)の固有値である。
この表し方を標準形という。
(4)
\(A\)の固有値で正の個数を\(p\),負の個数を\(q\)とすると、\[ f\left(\boldsymbol{x}\right)=\sum_{k=1}^{p}z_{k}^{2}-\sum_{k=1}^{q}z_{p+k}^{2} \] とできる。
(5)
条件\(\left\langle \boldsymbol{x},\boldsymbol{x}\right\rangle =1\)の元でエルミート形式\(f\left(\boldsymbol{x}\right)=\boldsymbol{x}^{*}A\boldsymbol{x}\)の最大値は\(A\)の最大固有値である。同様に最小値は\(A\)の最小固有値である。
内積は標準エルミート内積とする。
(6)
エルミート形式はトレースを使って次のように表される。\[ \boldsymbol{x}^{*}A\boldsymbol{x}=\tr\left(A\boldsymbol{x}\boldsymbol{x}^{*}\right) \]
\(x,y\in\mathbb{R}\)として、\(f\left(x,y\right)=x^{2}\)+2\(\sqrt{2}xy+3y^{2}\)とすると、
\[ f\left(x,y\right)=\left(\begin{array}{cc} x & y\end{array}\right)\left(\begin{array}{cc} 1 & \sqrt{2}\\ \sqrt{2} & 3 \end{array}\right)\left(\begin{array}{c} x\\ y \end{array}\right) \] となり、固有値は\(\lambda_{1}=1,\lambda_{2}=4\)で固有ベクトルは\(v_{1}=\left(\sqrt{2},-1\right)\boldsymbol{v}_{2}=\left(1,\sqrt{2}\right)\)となるので、
\[ \left(\begin{array}{c} X\\ Y \end{array}\right)=\left(\begin{array}{cc} \sqrt{2} & 1\\ -1 & \sqrt{2} \end{array}\right)^{T}\left(\begin{array}{c} x\\ y \end{array}\right) \] とおくと、
\begin{align*} f\left(x,y\right) & =\left(\begin{array}{cc} x & y\end{array}\right)\left(\begin{array}{cc} 1 & \sqrt{2}\\ \sqrt{2} & 3 \end{array}\right)\left(\begin{array}{c} x\\ y \end{array}\right)\\ & =\left(\begin{array}{cc} x & y\end{array}\right)\left(\begin{array}{cc} \sqrt{2} & 1\\ -1 & \sqrt{2} \end{array}\right)\left(\begin{array}{cc} \sqrt{2} & 1\\ -1 & \sqrt{2} \end{array}\right)^{T}\left(\begin{array}{cc} 1 & \sqrt{2}\\ \sqrt{2} & 3 \end{array}\right)\left(\begin{array}{cc} \sqrt{2} & 1\\ -1 & \sqrt{2} \end{array}\right)\left(\begin{array}{cc} \sqrt{2} & 1\\ -1 & \sqrt{2} \end{array}\right)^{T}\left(\begin{array}{c} x\\ y \end{array}\right)\\ & =\left(\begin{array}{cc} x & y\end{array}\right)\left(\begin{array}{cc} \sqrt{2} & 1\\ -1 & \sqrt{2} \end{array}\right)\left(\begin{array}{cc} 1 & 0\\ 0 & 4 \end{array}\right)\left(\begin{array}{cc} \sqrt{2} & 1\\ -1 & \sqrt{2} \end{array}\right)^{T}\left(\begin{array}{c} x\\ y \end{array}\right)\\ & =\left(\left(\begin{array}{cc} \sqrt{2} & 1\\ -1 & \sqrt{2} \end{array}\right)^{T}\left(\begin{array}{c} x\\ y \end{array}\right)\right)^{T}\left(\begin{array}{cc} 1 & 0\\ 0 & 4 \end{array}\right)\left(\begin{array}{cc} \sqrt{2} & 1\\ -1 & \sqrt{2} \end{array}\right)^{T}\left(\begin{array}{c} x\\ y \end{array}\right)\\ & =\left(\begin{array}{c} X\\ Y \end{array}\right)^{T}\left(\begin{array}{cc} 1 & 0\\ 0 & 4 \end{array}\right)\left(\begin{array}{c} X\\ Y \end{array}\right)\\ & =\left(\begin{array}{cc} X & Y\end{array}\right)\left(\begin{array}{cc} 1 & 0\\ 0 & 4 \end{array}\right)\left(\begin{array}{c} X\\ Y \end{array}\right)\\ & =X^{2}+4Y^{2} \end{align*} となる。
\[ f\left(x,y\right)=\left(\begin{array}{cc} x & y\end{array}\right)\left(\begin{array}{cc} 1 & \sqrt{2}\\ \sqrt{2} & 3 \end{array}\right)\left(\begin{array}{c} x\\ y \end{array}\right) \] となり、固有値は\(\lambda_{1}=1,\lambda_{2}=4\)で固有ベクトルは\(v_{1}=\left(\sqrt{2},-1\right)\boldsymbol{v}_{2}=\left(1,\sqrt{2}\right)\)となるので、
\[ \left(\begin{array}{c} X\\ Y \end{array}\right)=\left(\begin{array}{cc} \sqrt{2} & 1\\ -1 & \sqrt{2} \end{array}\right)^{T}\left(\begin{array}{c} x\\ y \end{array}\right) \] とおくと、
\begin{align*} f\left(x,y\right) & =\left(\begin{array}{cc} x & y\end{array}\right)\left(\begin{array}{cc} 1 & \sqrt{2}\\ \sqrt{2} & 3 \end{array}\right)\left(\begin{array}{c} x\\ y \end{array}\right)\\ & =\left(\begin{array}{cc} x & y\end{array}\right)\left(\begin{array}{cc} \sqrt{2} & 1\\ -1 & \sqrt{2} \end{array}\right)\left(\begin{array}{cc} \sqrt{2} & 1\\ -1 & \sqrt{2} \end{array}\right)^{T}\left(\begin{array}{cc} 1 & \sqrt{2}\\ \sqrt{2} & 3 \end{array}\right)\left(\begin{array}{cc} \sqrt{2} & 1\\ -1 & \sqrt{2} \end{array}\right)\left(\begin{array}{cc} \sqrt{2} & 1\\ -1 & \sqrt{2} \end{array}\right)^{T}\left(\begin{array}{c} x\\ y \end{array}\right)\\ & =\left(\begin{array}{cc} x & y\end{array}\right)\left(\begin{array}{cc} \sqrt{2} & 1\\ -1 & \sqrt{2} \end{array}\right)\left(\begin{array}{cc} 1 & 0\\ 0 & 4 \end{array}\right)\left(\begin{array}{cc} \sqrt{2} & 1\\ -1 & \sqrt{2} \end{array}\right)^{T}\left(\begin{array}{c} x\\ y \end{array}\right)\\ & =\left(\left(\begin{array}{cc} \sqrt{2} & 1\\ -1 & \sqrt{2} \end{array}\right)^{T}\left(\begin{array}{c} x\\ y \end{array}\right)\right)^{T}\left(\begin{array}{cc} 1 & 0\\ 0 & 4 \end{array}\right)\left(\begin{array}{cc} \sqrt{2} & 1\\ -1 & \sqrt{2} \end{array}\right)^{T}\left(\begin{array}{c} x\\ y \end{array}\right)\\ & =\left(\begin{array}{c} X\\ Y \end{array}\right)^{T}\left(\begin{array}{cc} 1 & 0\\ 0 & 4 \end{array}\right)\left(\begin{array}{c} X\\ Y \end{array}\right)\\ & =\left(\begin{array}{cc} X & Y\end{array}\right)\left(\begin{array}{cc} 1 & 0\\ 0 & 4 \end{array}\right)\left(\begin{array}{c} X\\ Y \end{array}\right)\\ & =X^{2}+4Y^{2} \end{align*} となる。
(1)
\(f\left(\boldsymbol{x}\right)\)は実数となることの証明。\begin{align*} \overline{f\left(\boldsymbol{x}\right)} & =\left(f\left(\boldsymbol{x}\right)\right)^{*}\\ & =\left(\boldsymbol{x}^{*}A\boldsymbol{x}\right)^{*}\\ & =\boldsymbol{x}^{*}A^{*}\boldsymbol{x}\\ & =\boldsymbol{x}^{*}A\boldsymbol{x}\\ & =f\left(\boldsymbol{x}\right) \end{align*} となるので、\(f\left(\boldsymbol{x}\right)\)は実数である。
-
\(f\left(\boldsymbol{x}\right)=\left\langle \boldsymbol{x},A\boldsymbol{x}\right\rangle \)となることの証明。\begin{align*} f\left(\boldsymbol{x}\right) & =\boldsymbol{x}^{*}A\boldsymbol{x}\\ & =\overline{\boldsymbol{x}^{T}\overline{A\boldsymbol{x}}}\\ & =\overline{\left\langle \boldsymbol{x},A\boldsymbol{x}\right\rangle }\\ & =\left\langle A\boldsymbol{x},\boldsymbol{x}\right\rangle \cmt{\because\left\langle a,b\right\rangle =\overline{\left\langle b,a\right\rangle }}\\ & =\left\langle \boldsymbol{x},A^{*}\boldsymbol{x}\right\rangle \\ & =\left\langle \boldsymbol{x},A\boldsymbol{x}\right\rangle \end{align*}
(2)
\begin{align*} f\left(\boldsymbol{x}\right) & =\sum_{i=1}^{n}\sum_{j=1}^{n}c_{i,j}x_{i}x_{j}\\ & =\sum_{i=j}^{n}c_{i,j}x_{i}x_{j}+\sum_{i<j}^{n}c_{i,j}x_{i}x_{j}+\sum_{i>j}^{n}c_{i,j}x_{i}x_{j}\\ & =\sum_{i=j}c_{i,j}x_{i}x_{j}+\sum_{i<j}c_{i,j}x_{i}x_{j}+\sum_{j>i}c_{j,i}x_{j}x_{i}\\ & =\sum_{i=j}c_{i,j}x_{i}x_{j}+\sum_{i<j}c_{i,j}x_{i}x_{j}+\sum_{i<j}c_{j,i}x_{i}x_{j}\\ & =\sum_{i=j}c_{i,j}x_{i}x_{j}+\sum_{i<j}\left(c_{i,j}+c_{j,i}\right)x_{i}x_{j}\\ & =\frac{1}{2}\sum_{i=j}\left(c_{i,j}+c_{j,i}\right)x_{i}x_{j}+\frac{1}{2}\sum_{i\ne j}\left(c_{i,j}+c_{j,i}\right)x_{i}x_{j}\\ & =\frac{1}{2}\sum_{i,j}\left(c_{i,j}+c_{j,i}\right)x_{i}x_{j}\\ & =\sum_{i,j}\left(A\right)_{i,j}x_{i}x_{j}\\ & =\boldsymbol{x}^{T}A\boldsymbol{x} \end{align*} となる。途中で
\[ \left(A\right)_{i,j}=\frac{1}{2}\left(c_{i,j}+c_{j,i}\right) \] とおいた。
(3)
\(A\)はエルミート行列なので正規行列であり、正規行列なのでユニタリ行列\(U\)により対角化が可能である。これより、
\[ U^{*}AU=\diag\left(\lambda_{1},\lambda_{2},\cdots,\lambda_{n}\right) \] とできるので、
\begin{align*} f\left(\boldsymbol{x}\right) & =\boldsymbol{x}^{*}A\boldsymbol{x}\\ & =\boldsymbol{x}^{*}UU^{-1}AUU^{-1}\boldsymbol{x}\\ & =\boldsymbol{x}^{*}UU^{*}AUU^{*}\boldsymbol{x}\\ & =\left(U^{*}\boldsymbol{x}\right)^{*}\diag\left(\lambda_{1},\lambda_{2},\cdots,\lambda_{n}\right)U^{*}\boldsymbol{x}\\ & =\boldsymbol{y}^{*}\diag\left(\lambda_{1},\lambda_{2},\cdots,\lambda_{n}\right)\boldsymbol{y} \end{align*} となる。
最後で\(\boldsymbol{y}=U^{*}\boldsymbol{x}\)と変数変換した。
従って題意は成り立つ。
(4)
\[ f\left(\boldsymbol{x}\right)=\boldsymbol{y}^{*}\diag\left(\lambda_{1},\lambda_{2},\cdots,\lambda_{n}\right)\boldsymbol{y} \] とできるので、固有ベクトルの順番を入れ替えて固有値が正の固有ベクトル\(p\)個を最初にもってきて、その次に固有値が負の固有ベクトル\(q\)個をもってきて、その次に固有値が0の固有ベクトル\(n-p-q\)個をもってくる。そうして、
\[ z_{k}=\begin{cases} \frac{1}{\sqrt{\left|\lambda_{k}\right|}}y_{k} & k\in\left\{ 1,2,\cdots,p+q\right\} \\ y_{k} & k\in\left\{ p+q+1,p+q+2,\cdots,n\right\} \end{cases} \] と変数変換をすると、
\begin{align*} f\left(\boldsymbol{x}\right) & =\boldsymbol{y}^{*}\diag\left(\lambda_{1},\lambda_{2},\cdots,\lambda_{n}\right)\boldsymbol{y}\\ & =\sum_{k=1}^{n}\lambda_{k}\left|y_{k}\right|^{2}\\ & =\sum_{k=1}^{p}\lambda_{k}\left|y_{k}\right|^{2}+\sum_{k=p+1}^{p+q}\lambda_{k}\left|y_{k}\right|^{2}+\sum_{k=p+q+1}^{n}\lambda_{k}\left|y_{k}\right|^{2}\\ & =\sum_{k=1}^{p}\left|z_{k}\right|^{2}-\sum_{k=p+1}^{p+q}\left|z_{k}\right|^{2}\\ & =\sum_{k=1}^{p}\left|z_{k}\right|^{2}-\sum_{k=1}^{q}\left|z_{p+k}\right|^{2} \end{align*} となるので題意は成り立つ。
(5)
ラグランジュの未定乗数法を使うために、\[ g\left(x\right)=\boldsymbol{x}^{*}A\boldsymbol{x}-\mu\left(\left\langle \boldsymbol{x},\boldsymbol{x}\right\rangle -1\right) \] とおく。
\(A\)はユニタリ行列\(U\)で対角化ができ、\(\boldsymbol{y}=U^{*}\boldsymbol{x}\)と変数変換すると、
\begin{align*} g\left(\boldsymbol{x}\right) & =\boldsymbol{x}^{*}A\boldsymbol{x}-\mu\left(\left\langle \boldsymbol{x},\boldsymbol{x}\right\rangle -1\right)\\ & =\left(U\boldsymbol{x}\right)^{*}U^{*}AU\left(U^{*}\boldsymbol{x}\right)-\mu\left(\left\langle U^{*}\boldsymbol{x},U^{*}\boldsymbol{x}\right\rangle -1\right)\\ & =\boldsymbol{y}^{*}\diag\left(\lambda_{1},\lambda_{2},\cdots,\lambda_{n}\right)\boldsymbol{y}-\mu\left(\left\langle \boldsymbol{y},\boldsymbol{y}\right\rangle -1\right)\\ & =\sum_{k=1}^{n}\lambda_{k}\left|y_{k}\right|^{2}-\mu\left(\sum_{k=1}^{n}\left|y_{k}\right|^{2}-1\right) \end{align*} となり、ラグランジュの未定乗数法より、
\begin{align*} 0 & =\frac{\partial g\left(\boldsymbol{y}\right)}{\partial\mu}\\ & =\sum_{k=1}^{n}\left|y_{k}\right|^{2}-1 \end{align*} \begin{align*} 0 & =\frac{\partial g\left(\boldsymbol{y}\right)}{\partial y_{j}}\\ & =2\lambda_{j}\left|y_{j}\right|-2\mu\left|y_{j}\right|\\ & =2\left(\lambda_{j}-\mu\right)\left|y_{j}\right| \end{align*} となる。
これより、\(g\left(\boldsymbol{x}\right)\)が極値となる候補は、
\begin{align*} g\left(\boldsymbol{x}\right) & =\sum_{k=1}^{n}\lambda_{k}\left|y_{k}\right|^{2}\\ & =\sum_{k=1}^{n}\mu\left|y_{k}\right|^{2}\\ & =\mu\\ & =\lambda_{i} \end{align*} となる。
従って最大値は\(\lambda_{i}\)の最大値で最小値は\(\lambda_{i}\)の最小値なので題意は成り立つ。
(6)
\(\boldsymbol{x}^{*}\)は\(1\times n\)行列、\(A\boldsymbol{x}\)は\(n\times1\)行列なので、\begin{align*} \boldsymbol{x}^{*}A\boldsymbol{x} & =\tr\left(\boldsymbol{x}^{*}A\boldsymbol{x}\right)\\ & =\tr\left(A\boldsymbol{x}\boldsymbol{x}^{*}\right) \end{align*} となり与式は成り立つ。
(6)-2
\begin{align*} \boldsymbol{x}^{*}A\boldsymbol{x} & =\sum_{i,j}\overline{x_{i}}\left(A\right)_{i,j}x_{j}\\ & =\sum_{i}\sum_{j}\left(A\right)_{i,j}x_{j}\overline{x_{i}}\\ & =\sum_{i}\left(A\boldsymbol{x}\overline{\boldsymbol{x}}^{T}\right)_{i,i}\\ & =\sum_{i}\left(A\boldsymbol{x}\boldsymbol{x}^{*}\right)_{i,i}\\ & =\tr\left(A\boldsymbol{x}\boldsymbol{x}^{*}\right) \end{align*}ページ情報
| タイトル | エルミート形式・2次形式 |
| URL | https://www.nomuramath.com/f2mhovkf/ |
| SNSボタン |
恒等的に成り立つ行列
\[
A=B\Leftrightarrow\forall\boldsymbol{x}\in K^{n},A\boldsymbol{x}=B\boldsymbol{x}
\]
直交射影行列の定義と性質
\[
P=A\left(A^{*}A\right)^{-1}A^{*}
\]
射影行列
\[
P=A\left(B^{*}A\right)^{-1}B^{*}
\]
行列を挟んでいる場合の解
\[
XAX=B\Rightarrow X=A^{-\frac{1}{2}}\left(A^{\frac{1}{2}}BA^{\frac{1}{2}}\right)^{\frac{1}{2}}A^{-\frac{1}{2}}
\]

