巡回行列の定義と性質
巡回行列の定義と性質
巡回行列の定義
次のように左上から右下に同じ値が並んだ行列を巡回行列(Circulant matrix)という。
\[ C=\left(\begin{array}{cccccc} x_{0} & x_{1} & x_{2} & \cdots & x_{n-2} & x_{n-1}\\ x_{n-1} & x_{0} & x_{1} & \cdots & x_{n-3} & x_{n-2}\\ x_{n-2} & x_{n-1} & x_{0} & \cdots & x_{n-4} & x_{n-3}\\ \vdots & \vdots & \vdots & \ddots & \vdots & \vdots\\ x_{2} & x_{3} & x_{4} & \cdots & x_{0} & x_{1}\\ x_{1} & x_{2} & x_{3} & \cdots & x_{n-1} & x_{0} \end{array}\right) \]
巡回行列の性質
巡回行列は次の性質がある。
ここで\(\omega_{n}\)は1の\(n\)乗根で\(\omega_{n}=e^{\frac{2\pi i}{n}}\)である。
\[ \det C=\prod_{k=0}^{n-1}\sum_{j-0}^{n-1}x_{j}\omega_{n}^{kj} \] となる。
ここで\(\omega_{n}\)は1の\(n\)乗根で\(\omega_{n}=e^{\frac{2\pi i}{n}}\)である。
巡回行列の定義
次のように左上から右下に同じ値が並んだ行列を巡回行列(Circulant matrix)という。
\[ C=\left(\begin{array}{cccccc} x_{0} & x_{1} & x_{2} & \cdots & x_{n-2} & x_{n-1}\\ x_{n-1} & x_{0} & x_{1} & \cdots & x_{n-3} & x_{n-2}\\ x_{n-2} & x_{n-1} & x_{0} & \cdots & x_{n-4} & x_{n-3}\\ \vdots & \vdots & \vdots & \ddots & \vdots & \vdots\\ x_{2} & x_{3} & x_{4} & \cdots & x_{0} & x_{1}\\ x_{1} & x_{2} & x_{3} & \cdots & x_{n-1} & x_{0} \end{array}\right) \]
巡回行列の性質
巡回行列は次の性質がある。
(1)固有値と固有ベクトル
巡回行列\(C\)の固有値は\(k\in\left\{ 0,1,\cdots,n-1\right\} \)として、\(\sum_{j-0}^{n-1}x_{j}\omega_{n}^{kj}\)となり、固有ベクトルはそれぞれ\(\left(\omega_{n}^{0k},\omega_{n}^{1k},\cdots,\omega_{n}^{\left(n-1\right)k}\right)^{T}\)となり、規格化した固有ベクトルは\(\frac{1}{\sqrt{n}}\left(\omega_{n}^{0k},\omega_{n}^{1k},\cdots,\omega_{n}^{\left(n-1\right)k}\right)^{T}\)となる。ここで\(\omega_{n}\)は1の\(n\)乗根で\(\omega_{n}=e^{\frac{2\pi i}{n}}\)である。
(2)行列式
巡回行列\(C\)の行列式は\[ \det C=\prod_{k=0}^{n-1}\sum_{j-0}^{n-1}x_{j}\omega_{n}^{kj} \] となる。
ここで\(\omega_{n}\)は1の\(n\)乗根で\(\omega_{n}=e^{\frac{2\pi i}{n}}\)である。
(3)和と積
2つの巡回行列\(A,B\)があるとき、\(AB,A+B\)も巡回行列になる。(4)可換性
2つの巡回行列\(A,B\)があるとき\(A,B\)は可換、すなわち、\(AB=BA\)が成り立つ。\[
C=\left(\begin{array}{ccc}
1 & 2 & 3\\
3 & 1 & 2\\
2 & 3 & 1
\end{array}\right)
\]
とすると、固有値は
\begin{align*} 1\omega_{3}^{0\cdot0}+2\omega_{3}^{1\cdot0}+3\omega_{3}^{2\cdot0} & =1+2+3\\ & =6 \end{align*} \begin{align*} 1\omega_{3}^{0\cdot1}+2\omega_{3}^{1\cdot1}+3\omega_{3}^{2\cdot1} & =1+2\omega_{3}+3\omega_{3}^{2}\\ & =1+2\omega_{3}-3\left(1+\omega_{3}\right)\\ & =-2-\omega_{3}\\ & =-2-\left(-\frac{1}{2}+\frac{\sqrt{3}}{2}i\right)\\ & =-\frac{3}{2}-\frac{\sqrt{3}}{2}i \end{align*} \begin{align*} 1\omega_{3}^{0\cdot2}+2\omega_{3}^{1\cdot2}+3\omega_{3}^{2\cdot2} & =1\omega_{3}^{0}+2\omega_{3}^{2}+3\omega_{3}^{4}\\ & =1+2\omega_{3}^{2}+3\omega_{3}\\ & =1-2\left(1+\omega_{3}\right)+3\omega_{3}\\ & =-1+\omega_{3}\\ & =-1+\left(-\frac{1}{2}+\frac{\sqrt{3}}{2}i\right)\\ & =-\frac{3}{2}+\frac{\sqrt{3}}{2}i \end{align*} となるので、\(6,-\frac{3}{2}-\frac{\sqrt{3}}{2}i,-\frac{3}{2}+\frac{\sqrt{3}}{2}i\)となり固有ベクトルは
\[ \left(\omega_{3}^{0\cdot0},\omega_{3}^{1\cdot0},\omega_{3}^{2\cdot0}\right)^{T}=\left(1,1,1\right)^{T} \] \begin{align*} \left(\omega_{3}^{0\cdot1},\omega_{3}^{1\cdot1},\omega_{3}^{2\cdot1}\right)^{T} & =\left(\omega_{3}^{0},\omega_{3}^{1},\omega_{3}^{2}\right)^{T}\\ & =\left(1,\omega_{3},-1-\omega_{3}\right)^{T}\\ & =\left(1,-\frac{1}{2}+\frac{\sqrt{3}}{2}i,-1-\left(-\frac{1}{2}+\frac{\sqrt{3}}{2}i\right)\right)^{T}\\ & =\left(1,-\frac{1}{2}+\frac{\sqrt{3}}{2}i,-\frac{1}{2}-\frac{\sqrt{3}}{2}i\right)^{T} \end{align*} \begin{align*} \left(\omega_{3}^{0\cdot2},\omega_{3}^{1\cdot2},\omega_{3}^{2\cdot2}\right)^{T} & =\left(\omega_{3}^{0},\omega_{3}^{2},\omega_{3}^{4}\right)^{T}\\ & =\left(1,\omega_{3}^{2},\omega_{3}\right)^{T}\\ & =\left(1,-1-\omega_{3},\omega_{3}\right)^{T}\\ & =\left(1,-1-\left(-\frac{1}{2}+\frac{\sqrt{3}}{2}i\right),-\frac{1}{2}+\frac{\sqrt{3}}{2}i\right)^{T}\\ & =\left(1,-\frac{1}{2}-\frac{\sqrt{3}}{2}i,-\frac{1}{2}+\frac{\sqrt{3}}{2}i\right)^{T} \end{align*} となるので、それぞれ、\(\left(1,1,1\right)^{T},\left(1,-\frac{1}{2}+\frac{\sqrt{3}}{2}i,-\frac{1}{2}-\frac{\sqrt{3}}{2}i\right)^{T},\left(1,-\frac{1}{2}-\frac{\sqrt{3}}{2}i,-\frac{1}{2}+\frac{\sqrt{3}}{2}i\right)^{T}\)となる。
\begin{align*} 1\omega_{3}^{0\cdot0}+2\omega_{3}^{1\cdot0}+3\omega_{3}^{2\cdot0} & =1+2+3\\ & =6 \end{align*} \begin{align*} 1\omega_{3}^{0\cdot1}+2\omega_{3}^{1\cdot1}+3\omega_{3}^{2\cdot1} & =1+2\omega_{3}+3\omega_{3}^{2}\\ & =1+2\omega_{3}-3\left(1+\omega_{3}\right)\\ & =-2-\omega_{3}\\ & =-2-\left(-\frac{1}{2}+\frac{\sqrt{3}}{2}i\right)\\ & =-\frac{3}{2}-\frac{\sqrt{3}}{2}i \end{align*} \begin{align*} 1\omega_{3}^{0\cdot2}+2\omega_{3}^{1\cdot2}+3\omega_{3}^{2\cdot2} & =1\omega_{3}^{0}+2\omega_{3}^{2}+3\omega_{3}^{4}\\ & =1+2\omega_{3}^{2}+3\omega_{3}\\ & =1-2\left(1+\omega_{3}\right)+3\omega_{3}\\ & =-1+\omega_{3}\\ & =-1+\left(-\frac{1}{2}+\frac{\sqrt{3}}{2}i\right)\\ & =-\frac{3}{2}+\frac{\sqrt{3}}{2}i \end{align*} となるので、\(6,-\frac{3}{2}-\frac{\sqrt{3}}{2}i,-\frac{3}{2}+\frac{\sqrt{3}}{2}i\)となり固有ベクトルは
\[ \left(\omega_{3}^{0\cdot0},\omega_{3}^{1\cdot0},\omega_{3}^{2\cdot0}\right)^{T}=\left(1,1,1\right)^{T} \] \begin{align*} \left(\omega_{3}^{0\cdot1},\omega_{3}^{1\cdot1},\omega_{3}^{2\cdot1}\right)^{T} & =\left(\omega_{3}^{0},\omega_{3}^{1},\omega_{3}^{2}\right)^{T}\\ & =\left(1,\omega_{3},-1-\omega_{3}\right)^{T}\\ & =\left(1,-\frac{1}{2}+\frac{\sqrt{3}}{2}i,-1-\left(-\frac{1}{2}+\frac{\sqrt{3}}{2}i\right)\right)^{T}\\ & =\left(1,-\frac{1}{2}+\frac{\sqrt{3}}{2}i,-\frac{1}{2}-\frac{\sqrt{3}}{2}i\right)^{T} \end{align*} \begin{align*} \left(\omega_{3}^{0\cdot2},\omega_{3}^{1\cdot2},\omega_{3}^{2\cdot2}\right)^{T} & =\left(\omega_{3}^{0},\omega_{3}^{2},\omega_{3}^{4}\right)^{T}\\ & =\left(1,\omega_{3}^{2},\omega_{3}\right)^{T}\\ & =\left(1,-1-\omega_{3},\omega_{3}\right)^{T}\\ & =\left(1,-1-\left(-\frac{1}{2}+\frac{\sqrt{3}}{2}i\right),-\frac{1}{2}+\frac{\sqrt{3}}{2}i\right)^{T}\\ & =\left(1,-\frac{1}{2}-\frac{\sqrt{3}}{2}i,-\frac{1}{2}+\frac{\sqrt{3}}{2}i\right)^{T} \end{align*} となるので、それぞれ、\(\left(1,1,1\right)^{T},\left(1,-\frac{1}{2}+\frac{\sqrt{3}}{2}i,-\frac{1}{2}-\frac{\sqrt{3}}{2}i\right)^{T},\left(1,-\frac{1}{2}-\frac{\sqrt{3}}{2}i,-\frac{1}{2}+\frac{\sqrt{3}}{2}i\right)^{T}\)となる。
(1)
巡回行列\(C\)の固有値と固有ベクトルを求める。固有ベクトルを\(\boldsymbol{v}=\left(v_{0},v_{1},\cdots,v_{n-1}\right)^{T}\)とする。
また、\(v\)の添え字は\(n\)で割った余りに等しい、すなわち\(v_{k}=v_{\mod\left(k,n\right)}\)とする。
\begin{align*} C\boldsymbol{v} & =\left(\begin{array}{cccc} x_{0} & x_{1} & \cdots & x_{n-1}\\ x_{n-1} & x_{0} & \cdots & x_{n-2}\\ \vdots & \vdots & \ddots & \vdots\\ x_{1} & x_{2} & \cdots & x_{0} \end{array}\right)\left(\begin{array}{c} v_{0}\\ v_{1}\\ \vdots\\ v_{n-1} \end{array}\right)\\ & =\left(\begin{array}{c} \sum_{j-0}^{n-1}x_{j}v_{j}\\ \sum_{j-0}^{n-1}x_{j}v_{j+1}\\ \vdots\\ \sum_{j-0}^{n-1}x_{j}v_{j+\left(n-1\right)} \end{array}\right) \end{align*} となるので、\(\omega_{n}\)を1の\(n\)乗根\(\omega_{n}=e^{\frac{2\pi i}{n}}\)として、\(v_{j}=\left(\omega_{n}^{k}\right)^{j}=\omega_{n}^{kj}\)とおくと、
\begin{align*} C\boldsymbol{v} & =\left(\begin{array}{c} \sum_{j-0}^{n-1}x_{j}v_{j}\\ \sum_{j-0}^{n-1}x_{j}v_{j+1}\\ \vdots\\ \sum_{j-0}^{n-1}x_{j}v_{j+\left(n-1\right)} \end{array}\right)\\ & =\left(\begin{array}{c} \sum_{j-0}^{n-1}x_{j}\omega_{n}^{kj}\\ \sum_{j-0}^{n-1}x_{j}\omega_{n}^{k\left(j+1\right)}\\ \vdots\\ \sum_{j-0}^{n-1}x_{j}\omega_{n}^{k\left(j+\left(n-1\right)\right)} \end{array}\right)\\ & =\left(\begin{array}{c} \omega_{n}^{0}\sum_{j-0}^{n-1}x_{j}\omega_{n}^{kj}\\ \omega_{n}^{k}\sum_{j-0}^{n-1}x_{j}\omega_{n}^{kj}\\ \vdots\\ \omega_{n}^{k\left(n-1\right)}\sum_{j-0}^{n-1}x_{j}\omega_{n}^{kj} \end{array}\right)\\ & =\sum_{j-0}^{n-1}x_{j}\omega_{n}^{kj}\left(\begin{array}{c} \omega_{n}^{0}\\ \omega_{n}^{k}\\ \vdots\\ \omega_{n}^{k\left(n-1\right)} \end{array}\right)\\ & =\sum_{j-0}^{n-1}x_{j}\omega_{n}^{kj}\left(\begin{array}{c} v_{0}\\ v_{1}\\ \vdots\\ v_{n-1} \end{array}\right) \end{align*} となるので、\(k\in\left\{ 0,1,\cdots,n-1\right\} \)として\(C\)は固有値\(\sum_{j-0}^{n-1}x_{j}\omega_{n}^{kj}\)で固有ベクトルは\(\left(\omega_{n}^{0k},\omega_{n}^{1k},\cdots,\omega_{n}^{\left(n-1\right)k}\right)^{T}\)となる。
また、固有ベクトルの2乗の大きさは、
\begin{align*} \sum_{j=0}^{n-1}\left|\omega_{n}^{jk}\right|^{2} & =\sum_{j=0}^{n-1}\left|e^{\frac{2\pi i}{n}kj}\right|^{2}\\ & =\sum_{j=0}^{n-1}1\\ & =n \end{align*} となるので、規格化した固有ベクトルは\(\frac{1}{\sqrt{n}}\left(\omega_{n}^{0k},\omega_{n}^{1k},\cdots,\omega_{n}^{\left(n-1\right)k}\right)^{T}\)となる。
(2)
行列式は全ての固有値の積になるので、\[ \det C=\prod_{k=0}^{n-1}\sum_{j-0}^{n-1}x_{j}\omega_{n}^{kj} \] となる。
従って題意は成り立つ。
(3)
\(A,B\)は巡回行列なので、\[ \left(A\right)_{i,j}=\left(A\right)_{\mod\left(i,n\right),\mod\left(j,n\right)} \] \[ \left(B\right)_{i,j}=\left(B\right)_{\mod\left(i,n\right),\mod\left(j,n\right)} \] \[ \left(A\right)_{i,j}=a_{\mod\left(j-i,n\right)} \] \[ \left(B\right)_{i,j}=b_{\mod\left(j-i,n\right)} \] とする。
\(AB\)については、
\begin{align*} \left(AB\right)_{i+a,j+a} & =\sum_{k=1}^{n}\left(A\right)_{i+a,k}\left(B\right)_{k,j+a}\\ & =\sum_{k=1}^{a}\left(A\right)_{i+a,k}\left(B\right)_{k,j+a}+\sum_{k=a+1}^{n}\left(A\right)_{i+a,k}\left(B\right)_{k,j+a}\\ & =\sum_{k=1+n-a}^{a+n-a}\left(A\right)_{i+a,k-\left(n-a\right)}\left(B\right)_{k-\left(n-a\right),j+a}+\sum_{k=1}^{n-a}\left(A\right)_{i+a,k+a}\left(B\right)_{k+a,j+a}\\ & =\sum_{k=n-a+1}^{n}\left(A\right)_{i+a,k+a}\left(B\right)_{k+a,j+a}+\sum_{k=1}^{n-a}\left(A\right)_{i+a,k+a}\left(B\right)_{k+a,j+a}\\ & =\sum_{k=1}^{n}\left(A\right)_{i+a,k+a}\left(B\right)_{k+a,j+a}\\ & =\sum_{k=1}^{n}a_{\mod\left(k+a-\left(i+a\right),n\right)}b_{\mod\left(j+a-\left(k+a\right),n\right)}\\ & =\sum_{k=1}^{n}a_{\mod\left(k-i,n\right)}b_{\mod\left(j-k,n\right)}\\ & =\sum_{k=1}^{n}\left(A\right)_{i,k}\left(B\right)_{k,j}\\ & =\left(AB\right)_{i,j} \end{align*} となるので、\(AB\)は巡回置換になる。
\(A+B\)については、
\begin{align*} \left(A+B\right)_{i+a,j+a} & =\left(A\right)_{i+a,j+a}+\left(B\right)_{i+a,j+a}\\ & =a_{\mod\left(j+a-\left(i+a\right),n\right)}+b_{\mod\left(j+a-\left(i+a\right),n\right)}\\ & =a_{\mod\left(j-i,n\right)}+b_{\mod\left(j-i,n\right)}\\ & =\left(A\right)_{i,j}+\left(B\right)_{i,j}\\ & =\left(A+B\right)_{i,j} \end{align*} となるので、\(A+B\)は巡回置換になる。
(4)
\(A,B\)は巡回行列なので、\[ \left(A\right)_{i,j}=\left(A\right)_{\mod\left(i,n\right),\mod\left(j,n\right)} \] \[ \left(B\right)_{i,j}=\left(B\right)_{\mod\left(i,n\right),\mod\left(j,n\right)} \] \[ \left(A\right)_{i,j}=a_{\mod\left(j-i,n\right)} \] \[ \left(B\right)_{i,j}=b_{\mod\left(j-i,n\right)} \] とする。
\begin{align*} \left(AB\right)_{i,j} & =\sum_{k=1}^{n}\left(A\right)_{i,k}\left(B\right)_{k,j}\\ & =\sum_{k=1}^{n}a_{\mod\left(k-i,n\right)}b_{\mod\left(j-k,n\right)}\\ & =\sum_{k=1}^{n}a_{\mod\left(\left(n+1-k\right)-i,n\right)}b_{\mod\left(j-\left(n+1-k\right),n\right)}\\ & =\sum_{k=1}^{n}a_{\mod\left(\left(1-i\right)-k,n\right)}b_{\mod\left(k-\left(1-j\right),n\right)}\\ & =\sum_{k=1}^{n}\left(A\right)_{k,1-i}\left(B\right)_{1-j,k}\\ & =\sum_{k=1}^{n}\left(B\right)_{1-j,k}\left(A\right)_{k,1-i}\\ & =\left(BA\right)_{1-j,1-i} \end{align*} となり、\(AB\)は巡回置換より、\(\left(AB\right)_{i,j}=\left(AB\right)_{i+a,j+a}\)となるので、
\begin{align*} \left(BA\right)_{1-j,1-i} & =\left(AB\right)_{i,j}\\ & =\left(AB\right)_{i+\left(i-j+1\right),j+\left(i-j+1\right)}\\ & =\left(AB\right)_{1-j,1-i} \end{align*} となる。
従って、\(AB=BA\)となるので題意は成り立つ。
ページ情報
| タイトル | 巡回行列の定義と性質 |
| URL | https://www.nomuramath.com/a488gxbt/ |
| SNSボタン |
行列の定値性(正定値・半正定値・負定値・半負定値・不定値)の定義と性質
\[
0<\left\langle H\boldsymbol{x},\boldsymbol{x}\right\rangle
\]
グラム行列の定義と性質
\[
G\left(A\right)=A^{*}A
\]
行列式と行・列の入れ替え
\[
\det\left(\boldsymbol{a}_{\tau\left(1\right)},\boldsymbol{a}_{\tau\left(2\right)},\cdots,\boldsymbol{a}_{\tau\left(n\right)}\right)=\sgn\left(\tau\right)\det\left(\boldsymbol{a}_{1},\boldsymbol{a}_{2},\cdots,\boldsymbol{a}_{n}\right)
\]
ケーリー・ハミルトンの定理
\[
p_{A}\left(A\right)=O
\]

